Słowo (np. pizza):
Miasto:

Jesteś w > Regiony > Bielsko - Biała > 100 lat temu na Podbeskidziu > Wieniec i Pszczółka nr 19 - 8 maja 1910 rok

Wieniec i Pszczółka nr 19 - 8 maja 1910 rok

Kolejny artykuł opisujący wydarzenia, jakie miały miejsca na terenie Podbeskidzia sto lat temu. Powstał on w oparciu o informacje zamieszczone w polskim Tygodniku Wieniec i Pszczółka nr 19, którego założycielem był ks. Stanisław Stojałowski.
Zanim jednak drogi czytelniku zagłębisz się w lekturę musisz wiedzieć, że wspomniany tygodnik, był organem partii ks. Stojałowskiego i wyrażał poglądy i opinie środowisk z nim związanych. Nastawiony był on na budowanie i organizowanie polskiego życia narodowego na terenie Podbeskidzia, a co za tym idzie był bardzo krytyczny w stosunku do Niemców i Żydów.

Trzeba o tym stale pamiętać zapoznając się nie tyle z samymi faktami, ale z komentarzami do przedstawianych wydarzeń. Jednak powyższy tygodnik, jest prawdziwą kopalnią informacji o tym, co działo się na naszych terenach sto lat temu. Niewybredny zaś czasami język i ostre komentarze pozwalają nam zobaczyć cząstkę historii widzianą przez pryzmat chrześcijańskich socjalistów oraz poczuć gwałtowność starć narodowych jakie w tym okresie miały miejsce.

Jacek Kachel

Zdjęcia

Wieniec i Pszczółka w nr 19 z 8 maja 1910 roku przytacza następujące wydarzenia.

Pierwsza wiadomość to zarazem polemika z informacją jaką zamieściła lokalna niemiecka gazeta informująca triumfalnie, że: polski napis na stacyi komorowickiej „niemieckie Komorowice" niezadługo zniknie. Uciecha atoli niemców nie trwała długo, bo wedle rozporządzenia ministerstwa ko­lei państwowych, na stacyach kolejowych muszą być napisy w obydwóch krajowych językach. Nadto niechaj sobie niemcy tu­tejsi zapamiętają, że przystanek komorowieki nie został otworzony dla paru rene­gatów z „Batzdorfu", lecz dla ludności pol­skiej z Komorowic galicyjskich i śląskich. Śmiechu warte, że o usunięcie polskiego napisu starał się praniemiec „Góra" [1].

Redakcja przytacza również informacje o skomplikowanych stosunkach narodowo religijnych na tych terenach. Czytamy tam, że: pastorem dla Starego Bielska zamiano­wała „luterska rada kościelna" ks. Bartlinga, nie umiejącego ani słowa po polsku, a przecież w Starem Bielsku liczy zbór ewangielicki blisko 800 dusz, a nadto od samego początku istnienia zboru odprawia­no w nim dla polskich protestantów na­bożeństwa polskie i wygłaszano polskie kazania. To nieposzanowanie języka mniej­szości ewangielickiej tłumaczyć można tyl­ko zacietrzewieniem względem wszystkiego co polskie, niem. rady Kościelnej bielskiej, której Stary Bielsk podlega [2].

W tym miejscu trzeba wyraźnie zaznaczyć, że schemat tu i ówdzie propagowany, wedle którego katolik to Polak, a ewangelik to Niemiec, jest całkowicie nietrafiony. Prawdą jest, że w Bielsku były takie tendencje, by tak przedstawiać sprawę. Natomiast zupełnie inaczej, co trzeba wyraźnie podkreślić, było na Śląsku Cieszyńskim. Tam wręcz Ewangelicy byli pionierami odrodzenia narodowego i krzewicielami języka polskiego, o czym patrząc przez pryzmat stosunków w Bielsku często się zapomina.

Gazeta zapowiada nowe zgromadzenia i wiece. W niedzielę 8 maja w Międzybrodziu Lipnickim; poseł Ludwik Dobija będzie składał sprawozda­nie poselskie, a w niedzielę 22 maja w Bestwinie  u p. Aug. Piwowarczyka. Walne zgromadzenia „Bratniej pomocy” odbędzie się w Łodygowicach u p. Zarazika. Bliższe dane zainteresowani mają szukać na plakatach afiszach [3].

Zapowiadane w poprzednim numerze obchody rocznicy konstytucji 3 maja odbyły się w następujący sposób: Staraniem Kota T. S. L. w Leszczynach, przy współudziale „Brat­niej pomocy” w Mikuszowicach, odbył się w niedzielę 1. maja uroczysty obchód „Konstytucyi 3. Maja”. Wystrzały moździerzowe oznajmiły o rozpoczęciu się uroczystości. O godz. 8. ruszył pochód z Mikuszowic z muzyką do szkoły polskiej w Leszczynach, skąd następnie udano się do kościoła w Mikuszowicach na nabożeń­stwo. W czasie mszy św. odśpiewał chór robotniczy pieśni nabożne, a ks. Proboszcz wspomniał w kazaniu o ważności obchodów narodowych. Z powodu deszczu nie mogło się odbyć przemówienie pod kościołem, jak to było w programie, lecz w szkole w Mikuszowicach. Dalsza uroczy­stość odbyła się w szkole polskiej w Le­szczynach, na którą złożyły się przemówie­nie dyr. p. Steina z Białej, śpiewy chóru robotniczego i odegranie sztuki ludowej „Kachna”. Tłum ludu, biorący udział w uroczystości porannej jak i wieczornej był dowodem, że uroczystości narodowe są potrzebą jego serca, a dla urządzających był sowitą zapłatą za trudy podjęte [4].

W tym numerze informacje lokalne kończą się przestrogą przed oszustami koncesyjnymi. Trzeba pamiętać, że w 1910 roku zmieniło się prawo, a wzwiązku z tym na nowo rozpoczął się proces przyznawania koncesji.

Pojawili się oszuści, któ­rzy pod rozmaitymi pozorami wyłudzają od Starających się o uzyskanie koncesyi szyn­karskich kwoty pieniężne, obiecując w za­mian za to wystarać się o koncesyę szynkarską.

Oszuści ci przedstawiają się często za wysłanników starostw, dokonując oględzin i pomiarów lokali szynkowych, zbierają zaliczki na koszta komisyjne, lub po prostu żądają wynagrodzenia za pomoc i protekcyę przy uzyskaniu koncesyi i wogóle pod najrozmaitszymi pozorami wyłudzają w sposób oszukańczy pieniądze od łatwo­wiernych.

C. k. Starostwa nikogo nie upoważniały do oględzin lokali lub zbierania kosztów komisyjnych i tp. opłat pieniężnych. Ko­szta komisyjnebowiem w przypadkach, w których odbędą się komisyjne badania lo­kali szynkowych, będą w swoim czasie [5].

Opracowanie: Jacek Kachel
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[1] „Wieniec i Pszczółka” nr 19, z 8 maja 1910, str. 296.

[2]  „Wieniec i Pszczółka” nr 19, z 8 maja 1910, str. 296.

[3]  Por. „Wieniec i Pszczółka” nr 19, z 8 maja 1910, str. 299.

[4]  „Wieniec i Pszczółka” nr 19, z 8 maja 1910, str. 299.

[5]  „Wieniec i Pszczółka” nr 19, z 8 maja 1910, str. 299.


bladzmiana

Dodaj swój komentarz :

Temat:
Autor:
e-mail:
Wiadomość:
Wybierz temat
0
0


Powiadom mnie o nowościach:
Statystyka
Ilość artykułów:207
Wieniec i Pszczółka nr 19 - 8 maja 1910 rok, Bielsko-Biała, Beskidy, zabytki, witamy, muzea, historia bielsko, willkommen, zabytkowe cmentarze, tego już nie ma, zasłużeni mieszkańcy, zabytki bielsko, książki i albumy o mieście, ciekawostki z miasta, warto zobaczyć bielsko, ważne daty, rynki i place, angielski bielsko, szkoły językowe bielsko
Czas generowania strony: 0.084 s